← EK Madeira 2022

“Het was echt een hitchcock-thriller”, aldus Gert-Jan Ros. Nederland werd op Madeira voor het eerst in de geschiedenis Europees kampioen bridge bij in de Open Categorie viertallen en non-playing teamcaptain Ros moest na de afsluitende wedstrijd tegen Italië even bijkomen. “Op een derde van de wedstrijd zag het eruit alsof het nog heel spannend ging worden, er gebeurde van alles, tot een bijeninvasie in de speelzaal aan toe. Uiteindelijk kwam het aan op de laatste drie spellen en het is gelukt.”

Ruime voorsprong

Twee dagen voor het eind van het toernooi leek er nog geen vuiltje aan de lucht voor TeamNL. “Vier wedstrijden voor het eind stonden we twee volledige wedstrijden voor in punten en het leek eigenlijk niet meer mis te kunnen”, aldus Ros. Simon de Wijs, die samen met partner Bauke Muller al voor de nodige hete bridgevuren heeft gestaan had er op dat moment ook alle vertrouwen in: “Er kan natuurlijk nog veel gebeuren, maar in voetbaltermen staan we 4-0 voor met nog twintig minuten te spelen.”

Het werden de meest hectische ‘twintig minuten’ uit de bridgeloopbaan van De Wijs. Oranje ging dinsdag onderuit tegen Israël en verloor daarna dik van Zwitserland (0,57-19,43). Daarmee was de ruime voorsprong als sneeuw voor de zon verdwenen. Met nog twee wedstrijden te gaan op de slotdag stond Nederland nog elf punten voor.

Spel voor spel, kaart voor kaart

“Na die wedstrijd tegen Zwitserland zaten we er wel een beetje doorheen”, aldus Ros. “Iedereen was somber en terneergeslagen. Drie dagen voor het eind stonden we er nog zo goed voor en nu werd het nog extreem spannend op de laatste dag.”

Toch lukte het om het hoofd koel te houden. Ros: “Iedereen bleef geconcentreerd, gewoon blijven zitten, spel voor spel en kaart voor kaart blijven spelen, dat is wat we vanochtend hebben afgesproken.”

In de een-na-laatste wedstrijd op woensdag kreeg Nederland opnieuw een tik. Ondanks een nipte zege op Roemenië, liep Zwitserland opnieuw in dankzij een dikke overwinning op Italië. Oranje ging de laatste wedstrijd tegen datzelfde Italië in met een voorsprong van slechts vier punten.

Bijeninvasie

Zwitserland speelde de laatste wedstrijd tegen het zwakker geachte Bulgarije en ging voortvarend van start. “Op een derde van de wedstrijd stond Zwitserland voor, terwijl wij achter stonden tegen Italië,” vertelt Ros. “En toen kwam er een bijeninvasie in de speelzaal. Een van de Italiaanse spelers werd gestoken. Uiteindelijk kon hij wel verder spelen, maar het zorgde wel voor oponthoud en dan is het heel moeilijk om je concentratie vast te houden.”

Zwitserland won uiteindelijk met 11,20-8,80 van Bulgarije, terwijl Nederland vanwege het bijenincident nog moest beginnen aan de laatste drie spellen. Hans Kelder, technisch directeur van de BridgeBond, volgde de livescores thuis en had app-contact met mensen in de zaal. “Ongelooflijk spannend”, verzucht hij. “In de laatste drie spellen mochten we nog een dure fout maken, dat gebeurde uiteindelijk pas in het laatste spel, dus één spel voor het einde konden we opgelucht ademhalen.”

Zoete wraak

Bauke Muller, die in 1993 al deel uitmaakte  van het eerste Nederlandse team dat wereldkampioen werd, noemde het een van zijn mooiste overwinningen ooit. Kelder: “Het is zo ontzettend knap. Ze staan al zo lang aan de wereldtop en dat je dan nu weer die concentratie op kan brengen, nadat je die klap hebt gekregen tegen Zwitserland.” Het verschil met Zwitserland was in de uitrangschikking uiteindelijk 3,25 punt. Daarmee nam Oranje zoete wraak na afgelopen voorjaar de WK-finale van Zwitserland te hebben verloren.

Er zijn veel beroemde topsportouders met topsportkinderen. Soms hadden de ouders meer succes, soms de kinderen. Jordi Cruijff haalde als voetballer niet de successen van zijn vader Johan, maar Max Verstappen is vader Jos inmiddels ver voorbij in de Formule 1. Slechts zelden komt het voor dat ouders en kinderen samen topsport bedrijven. Moeder Carla Arnolds en dochter Sandra Kolen zijn de uitzondering. Zij vormen samen een bridgepaar in het Nederlands viertallenteam bij de vrouwen, dat momenteel actief is op het EK Bridge op Madeira.

“Het ging eigenlijk een beetje vanzelf”, vertelt Arnolds over het bijzondere partnership. Dochter Sandra kreeg bridge met de paplepel ingegoten. Niet alleen moeder Carla speelde op topniveau, ook vader Jan Kolen was in het verleden Nederlands kampioen in de meesterklasse. Op Madeira vertegenwoordigt hij Nederland in de seniorencategorie.

Bloed kruipt waar het niet gaan kan

Arnolds speelt al zo’n veertig jaar op topniveau. “In 1986 ben ik samen gaan spelen met Bep Vriend, dat was toen de coryfee in het Nederlandse vrouwenbridge”, vertelt zij. “In 1993 werden we Europees kampioen paren en in 1994 wereldkampioen paren, maar toen mijn derde kind op komst was, ben ik ermee gestopt. Het was niet meer te combineren.”

Maar bloed kruipt waar het niet gaan kan en in 2003 pakte Arnolds de kaarten toch weer op. “In eerste instantie speelde ik weer met Bep. We hebben nog twee Europese parentitels gehaald en zijn ook een keer Europees kampioen geweest in de viertallen.” Toen Bep Vriend in 2011 stopte, ging Arnolds verder met Wietske van Zwol en later met Martine Verbeek, maar toen ook dat partnership ten einde liep, vroeg zij haar dochter.

Hoewel het gezien de sportieve loopbaan van haar ouders voor de hand lag dat Sandra Kolen zou gaan bridgen, was dat lange tijd geenszins vanzelfsprekend. Arnolds: “Ze heeft als kind wel minibridge gespeeld, maar ze had er eigenlijk niet heel veel interesse voor. Dat is pas na haar achttiende gekomen.”

Maar toen het hek eenmaal van de dam was, ging het ook snel. In 2017 werd Sandra Kolen Europees kampioen bij de junioren (in bridge tot 25 jaar) en zag haar moeder genoeg potentie om het bij de senioren internationaal samen te gaan proberen.

Doen niet voor elkaar onder

“Ik vond dat ze goed genoeg was en ik moest op zoek naar een nieuwe partner, dus toen heb ik haar gevraagd”, aldus Arnolds. Kolen had niet veel bedenktijd nodig en het moeder-dochterpaar was een feit. Arnolds: “Ik vind het echt helemaal geweldig om samen met haar te spelen. Het samenspel is goed en het is heel leuk om te zien hoe goed zij dingen doet.”

Leidt de generatiekloof bij moeder en dochter nooit tot een conflict? Arnolds: “Ik denk dat het bij ons juist heel erg goed werkt omdat we elkaar buiten het bridge ook veel zien. Maar er is een duidelijke scheiding tussen bridge en andere moeder-dochteraangelegenheden. We kunnen goed met elkaar over het spel praten en ook van mening verschillen. De verhouding aan de bridgetafel is in de loop der jaren gegroeid. In eerste instantie ben ik degene die haar dingen heeft aangeleerd, maar zij is later bij de jeugd gaan spelen en daar heeft ze zelfstandig en samen met anderen ook enorm veel geleerd. Inmiddels doen we aan tafel niet meer voor elkaar onder.”

Welke ambitie hebben moeder en dochter samen aan de bridgetafel? Arnolds: “Op het EK willen we uiteraard bij de eerste acht komen want dan plaatsen we ons voor het WK, maar daarvoor moeten we stevig aan de bak want we zijn belabberd begonnen.”

Waar het na het EK en een eventueel WK heen gaat, weet Arnolds nog niet: “In tegenstelling tot de Open Categorie, zijn er bij de vrouwen geen professionals, dus we moeten kijken wat er mogelijk is. We steken toch zo’n 10-15 uur per week in bridge.” Naast haar loopbaan als topspeelster, geeft Arnolds bridgeles en organiseert zij bridgereizen. Dochter Kolen is bijna klaar met haar studie bouwkunde. Arnolds: “We hebben de intentie om samen verder te gaan, maar dat hang ook af van Sandra’s toekomst na haar studie.”

Door alle goede prestaties van de mannen, dreigen de andere kampioenschappen, waaronder die van de vrouwen, een beetje onder te sneeuwen. Ook het feit dat er de eerste 3 dagen geen BBO wedstrijden van de Vrouwen te zien waren, draagt mede hieraan bij.

Toch verdient Team NL vrouwen onze aandacht. Hierbij een klein verslagje van uitstekend biedwerk van Esther Visser en Malene Holm Christensen.

Eerste wedstrijd van Nederland tegen Engeland.

 

Cruciaal is dat Oost een driekaart harten weet bij partner zodat de dertiende slag aan de korte kant getroefd kan worden.

Na de start met ♣9 is het spel vlot gemaakt. Het wordt nog link als noord een schoppen start. Deze mag je niet naar je hand (A10632) laten doorlopen wat verleidelijk is.  In dat geval promoveert er een troef van noord. Je moet dan de derde harten met een troefwinner aftroeven.

Winst 11 imp voor NL, Engeland bleef in 6♠ hangen. Van de achttien vrouwenparen wisten slechts zeven grootslem te bieden. Drie keer down na een …. ♠ start!

Ook bij de Open werd dit grootslem slechts acht van de dertig keer geboden. Topprestatie van Malene en Esther!

Jacco van Egdom

“Alles wat ze aanraken verandert in goud”, zegt Gert-Jan Ros. TeamNL veegt in de Open Categorie op de EK Bridge voor viertallen op Madeira de ene na de andere tegenstander van tafel, maar de non-playing-captain wil niet te vroeg juichen. “Het is nu vooral een kwestie van de ogen op de bal houden en rustig blijven, we zijn pas halverwege.”

Nederland begon het toernooi afgelopen zondag met een nederlaag tegen Polen, maar won tot en met vrijdagochtend twaalf van de veertien wedstrijden en vaak ook met ruime scores. Dikke overwinningen op Noorwegen (18,44-1,56) op dinsdag en Zweden (19,90-0,10) op woensdag sprongen eruit. Met de veegpartij tegen Zweden greep Oranje de leiding in het klassement.

“We winnen wedstrijden met goede score en met name ook tegen landen die ertoe doen”, aldus Ros. Zweden, waar de van origine Nederlandse Marion Michielsen meespeelt, stond voor de wedstrijd tegen Oranje nog tweede, maar zakte terug naar de derde plaats. Michielsen was zelf niet van de partij tegen Nederland omdat Zweden net als de meeste teams de drie paren rouleert per wedstrijd.

Goede voorbereiding

De geweldige reeks van Nederland komt niet uit de lucht vallen. De nationale selectie werkt er hard voor. Ros: “Normaal gesproken komen we iedere vrijdag samen in Utrecht met de zes paren van TeamNL voor een serie toptrainingen. Op die manier maken de Nederlandse topspelers elkaar wekelijks beter.”

Die trainingen betalen zich uit op Madeira. Na het succes tegen Zweden vergrootte Nederland de voorsprong op de rest van het veld met zeges op voormalig koploper Litouwen, Frankrijk en België. Na opnieuw een dikke overwinning op Estland vrijdagochtend, was de marge van Nederland op nummer twee Zwitserland 16,5 punt.

Aartsrivaal Zwitserland

Met Zwitserland is meteen de grootste rivaal van oranje voor de titel genoemd. Dit voorjaar werden de Zwitsers met het van origine Nederlandse paar Bas Drijver-Sjoert Brink in de gelederen ten koste van Nederland wereldkampioen. Drijver-Brink werden in 2011 ook al eens wereldkampioen met Oranje. Tijdens het EK op Madeira treft Oranje de Zwitsers op de voorlaatste dag. Zoals de zaken er nu voorstaan, lijkt dat de climax van het toernooi te worden.

Tot die tijd is het echter vooral zaak om geconcentreerd verder te gaan en dat is lang niet altijd even gemakkelijk. Ros: “Het zijn allemaal professionals, dus ze zijn het wel gewend om lange en zware toernooien te spelen, maar het is natuurlijk best inspannend en zwaar.” Om ervoor te zorgen dat de aandacht niet verslapt, kiezen de spelers van Oranje voor fysieke activiteiten zoals tennis en zwemmen.” Ook is er ontspanning tijdens het eten. “En dan gaat het zeker niet alleen maar over bridge”, beklemtoont Ros. Toch zijn de kaarten nooit ver weg. Tussen het bridgen door vermaken de spelers zich ook met kaartspelletje bonken, maar dat is vooral om stoom af te blazen. Geen overbodige luxe, want het toernooi duurt nog lang.

De vrouwen van TeamNL beginnen donderdag met het nodige vertrouwen aan het EK viertallen op Madeira. In een voorproefje op het echte werk eindigden Carla Arnolds en Sandra Kolen als vierde in de parencompetitie. Moeder en dochter hopen de komende anderhalve week een relatief jong team op sleeptouw te kunnen nemen. In de open categorie grepen de mannen van TeamNL woensdag de leiding met twee spectaculaire zeges.

Het deelnemersveld in het vrouwentoernooi voor viertallen is met twintig teams een stuk kleiner dan in de open categorie, daarom begint het toernooi voor hen pas op donderdag, als de open categorie er al vier dagen op heeft zitten. De vrouwen gebruikten het parentoernooi als opwarmer en ze tankten het nodige vertrouwen, niet alleen met de vierde plaats van Arnolds-Kolen, maar ook met een dertiende plek voor het paar Malene Holm Christensen-Esther Visser en een eerste plaats voor Lennie van den Heuvel en Anne Schoonen in de B-finale.

“Dat is een mooie opsteker,” aldus teamcaptain Jacco van Egdom. “Maar het gaat natuurlijk niet om de parencompetitie. Daarin is de geluksfactor toch iets groter, want je speelt het spel maar in één windrichting. In viertallen krijgen beide paren het spel in de andere windrichting voor de kiezen en speel je dus het volledige spel. Viertallenbridge staat daardoor toch hoger in aanzien.”

Nieuwe generatie

In dat viertallenbridge moeten de Vrouwen van TeamNL zich nog bewijzen. De ploeg speelt voor het eerst in deze samenstelling op een internationaal kampioenschap en is relatief jong. Malene Holm Christensen is zelfs nog speelgerechtigd in de juniorencategorie tot 25 jaar en jaar partner Esther Visser was dat tot voor kort ook nog. Lennie van den Heuvel en Anne Schoonen zijn iets ouder, maar ook zij komen voor bridgebegrippen eigenlijk pas net kijken. Carla Arnolds is met 62 jaar de meest ervaren speelster van het team en dochter Sandra Kolen is uiteraard een stuk jonger.

“Wij hebben op dit moment in een generatie die nog veel kan winnen. Normaal gesproken zie je dat spelers die uit de jeugdselecties komen toch behoorlijk wat tijd en ervaring nodig hebben voordat zo ook echt bij de internationale top aan kunnen sluiten”, aldus Van Egdom. Om die reden vindt de teamcaptain het lastig een doelstelling te formuleren voor het EK: “Bij de eerste acht betekent kwalificatie voor het WK volgend jaar, dat is een mooie doelstelling. Een medaille hier op Madeira zou een buitengewoon goede prestatie zijn.”

Oranjemannen grijpen macht

In de open categorie zorgden de Nederlandse mannen op de vierde dag voor spektakel. In de ochtendsessie veegden Van Lankveld-Van den Bosch en Van Prooijen-Verhees Spanje met 19,75-0,25 van tafel, waardoor Oranje op de ranglijst alleen nog Zwitserland en Zweden boven zich had en ’s middags werd het nog mooier. De Wijs-Muller en Van Lankveld-Van den Bosch lieten geen spaan heel van Zweden (19,90-0,10) en Nederland greep resoluut de leiding met gemiddeld 14,9 per ronde. Zwitserland (13,8), dat hard onderuit ging tegen Ierland, en Zweden (13,2) volgen op gepaste afstand.

“We hebben gemiddeld 14 punten en dat is veel,” zegt Hans Kelder. De technisch directeur van de BridgeBond kijkt tevreden terug op de prestaties van TeamNL op de eerste twee dagen van het EK Bridge op Madeira. Na vijf van de in totaal 29 rondes staat Nederland op de vijfde plaats in de Open Categorie. Zo vroeg in het toernooi zegt die positie nog weinig, maar Oranje heeft al een paar sterke tegenstanders gehad en als de ploeg het puntengemiddelde vasthoudt, zit er meer in het vat.

Met de paren Ricco van Prooijen-Louk Verhees en Simon de Wijs-Bauke Muller begon Nederland zondag met een nipte nederlaag tegen Polen (7.71-12.29), maar de teleurstelling duurde niet lang. Met Joris van Lankveld-Berend van den Bos in plaats van De Wijs-Muller veegde de ploeg in de tweede wedstrijd Servië van tafel met 18.01 tegen 1.79.

Binnen- of buitenkant paal

“Verliezen van Polen kan,” aldus Kelder. “Dat is een goed bridgeland en op 16 spellen kun je winnen of verliezen omdat er toevallig een keer één kaart aan de verkeerde kant van de tafel zit. Vergelijk het met een bal binnenkant of buitenkant paal bij voetbal. In één wedstrijd kan zoiets het verschil maken, maar over de hele competitie middelt het geluk wel uit.”

In de derde ronde smaakten De Wijs-Muller ook het eerste zoet der overwinning. Samen met Van Lankveld-Van den Bos waren zij te sterk voor Hongarije. In de overige twee duels op maandag versloeg Oranje, dat steeds één paar doorwisselde, Denemarken (10.91-9.09) en IJsland (18.21-1.79).

Met Polen en Hongarije kreeg Nederland op de eerste twee dagen van het toernooi meteen al twee sterke tegenstanders voor de kiezen. Op de derde dag wacht met Noorwegen opnieuw een van de toplanden.

Verrassende koploper

Litouwen is na twee dagen de verrassende koploper met 84.14 punten uit vijf rondes, een gemiddelde van 16,83. Noorwegen, Zweden en regerend wereldkampioen Zwitserland volgen vooralsnog op gepaste afstand met gemiddeld 15,54, 15,53 en 14,7 punten. Nederland staat met gemiddeld 14,12 vijfde.

Per wedstrijd van 16 spellen zijn er 20 punten te verdelen tussen de twee teams. Kelder: “Na een paar rondes is die 16,83 van Litouwen niet zo’n vreemd gemiddelde”, aldus Kelder. “Maar na verloop van tijd zal het meer naar elkaar toe trekken. Een gemiddelde boven de 12 punten is na 29 rondes waarschijnlijk wel genoeg voor een top-achtklassering en WK-kwalificatie. Om het toernooi te winnen moet je denken aan een gemiddelde tussen 13,5 en 14 punten. We liggen dus prima op koers.”

Voorbeschouwing

TeamNL is met een sterke afvaardiging afgereisd naar de 55ste editie van de Europese Bridge Kampioenschappen voor nationale teams in het Casino da Madeira in Funchal. Technisch directeur Hans Kelder van de Nederlandse Bridge Bond kijkt reikhalzend uit naar het eerste toernooi na de coronaperiode. “We hebben veel online bridge gehad en op het WK in april waren er nog geen toeschouwers en veel beperkingen zoals mondkapjes. Het is mooi om te zien dat we steeds meer teruggaan naar het normale bridge.”

Het normale bridge houdt in dat de spelers bij elkaar aan tafel zitten en dat er toeschouwers mogen meekijken. Wel is er op het hoogste niveau altijd een schot tussen de spelers, waardoor de paren hun partner niet kunnen zien. De speler die noord zit, ziet alleen oost en zijn partner op zuid ziet alleen west. Informatie mag immers alleen via biedingen of kaarten aan elkaar doorgegeven worden.

De toeschouwers die live aanwezig zijn, mogen slechts in één hand meekijken, om te voorkomen dat zij bewust of onbewust informatie doorspelen. Per speler mag er één toeschouwer meekijken, maar op grote toernooien is er ook een zaal waar live spellen worden geanalyseerd en natuurlijk zijn de spellen ook online live te volgen (https://www.bridgebase.com). “Daar kijken vaak wel tienduizend mensen mee”, aldus Kelder.

Favoriet tussen grootmachten

Als nummer twee van het afgelopen WK afgelopen april in het Italiaanse Salsomaggiore di Terme, behoren de oranjemannen in de Open Categorie tot de favorieten voor de titel, samen met wereldkampioen Zwitserland en traditionele grootmachten als Noorwegen, Zweden, Italië, Frankrijk en Polen tot de favorieten. De eerste acht teams van het EK plaatsen zich voor het WK van volgend jaar in Marrakesh.

Het veld in Madeira bestaat uit dertig landen, die elkaar allemaal éénmaal treffen in een enkelvoudige competitie. Op het WK plaatsen de eerste acht landen zich voor een knock-outfase met kwartfinales, halve finales en een finale. Nederland ging in die finale dit jaar onderuit tegen Zwitserland, na ook in de reguliere competitie al van de Zwitsers te hebben verloren. Op het EK volgt op de competitie geen knock-outronde. De ranglijst na de enkelvoudige competitie is de uitslag.

Verspreid over elf dagen spelen de teams in totaal 29 wedstrijden. Dat komt neer op drie wedstrijden per dag. “Een zwaar schema”, aldus Kelder. De teams spelen in viertallen tegen elkaar, maar elk team bestaat uit zes man, of beter gezegd: drie paren. Kelder “In de ideale situatie speelt ieder paar twee wedstrijden op een dag. Een wedstrijd duurt twee uur en twintig minuten, dat is een behoorlijke inspanning.”

Padel

Als de spelers niet aan de speeltafel zitten, hebben zij verschillende manieren om te ontspannen. Op het mooie Madeira kunnen zij een wandeling maken, of een rondje hardlopen, en veel bridgers spelen ook padel om fit te blijven en het hoofd even leeg te maken. Kelder: “De tijd dat bridgers rokend en drinkend aan tafel zaten, ligt ver achter ons. Om in de top mee te kunnen draaien, moet je niet alleen geestelijk fit zijn, maar ook fysiek, anders hou je het niet vol om elf dagen achter elkaar zo lang geconcentreerd te zijn.”