Ilona Venema mist het gelukkige gevoel, het moment dat je de kaarten krijgt

Als Hongaars profhandbalster draaide zij mee in de absolute wereldtop. Met Hongarije werd zij in 1965 zelfs wereldkampioen. De liefde tussen haar en de toenmalige arts van de Nederlandse Handbal Bond bracht haar naar Nederland. Ze trainde in Nederland enkele eredivisie handbalteams en was enkele jaren bondscoach van de dames. Fysiek sporten maakte een paar  jaar geleden plaats voor bridge.

Ilona kaartte vroeger heel veel, een soort canasta. Tijdens haar topsportperiode reisde zij veel en was zij met het team vaak op trainingsstages. De dames mochten dan nergens naar toe, met als gevolg dat er veel werd gekaart. ‘Ik kaartte veel en graag. Na mijn actieve topsportperiode had ik door mijn werkzaamheden eigenlijk nooit meer echt tijd gehad om te kaarten. Vier jaar geleden gaf hier in de buurt iemand een bridgecursus. Toen dacht ik, ik kaart heel graag en mijn fysieke sport wordt minder en minder door mijn leeftijd. Zodoende ben ik met bridgen begonnen.’

Al het mooie dat bridge te bieden heeft

Al snel viel Ilona voor al het mooie dat bridge te bieden heeft. Zelf vond zij haar start met bridgen op haar 73ste een beetje aan de late kant. Maar goed, ze volgde een cursus en begon daarna sporadisch te spelen. Ze merkte dat het niet voldoende was een cursus te volgen en uit de boeken te leren. ‘Ik heb alle boeken van Berry Westra van binnen en van buiten geleerd , maar aan tafel zitten en werkelijk bridgen, dat is een heel ander verhaal. Het is wel mijn conclusie dat je heel veel moet spelen. De regels kennen is niet voldoende. Dat geeft geen zekerheid dat je ook kunt winnen. Elk spel is anders. De ene week gaat het heel goed en de andere week gaat het helemaal niet.’

Ik had nooit gedacht dat het zo moeilijk was. Een vaste bridgepartner vinden is niet gemakkelijk. Veel mensen spelen al vele jaren samen. En door de omstandigheden kan ik nu ook niet veel bridgen. Ik had een vaste partner, maar helaas is zij ziek geworden. Als we weer fysiek mogen bridgen dan krijg ik wel weer een vaste partner. Dat is ook heel belangrijk, een vaste partner. Ik speelde twee keer per week, toen het nog kon op de club, op de maandagavond en de dinsdagmiddag, bij twee clubs. En bij beide clubs met een vaste partner. Maar toen kwam de corona en toen moesten wij stoppen. En mijn vaste partner van de dinsdag die wil niet of kan niet via internet, dus zij kon niet verder spelen.

Het gelukkige gevoel, wat zal er gebeuren?

Het bridgen op de club mist Ilona ‘vreselijk’. Het was voor haar echt een uitje geworden. Goed verzorgd de deur uit gaan hoorde daarbij. Evenals een praatje maken bij binnenkomst. Een beetje spannend wordt het doorgaans voor Ilona als zij het tafelnummer krijgt toegewezen. Het wordt dan langzaam duidelijk aan welke tafel ze moet beginnen en tegen wie ze moet. Echt spannend wordt het voor haar wanneer zij het eerste spel kaarten in haar handen krijgt.  Dat moment vergelijkt ze met het moment van de start van een handbalwedstrijd van vroeger. ‘Dan ging ik op de wisselbank zitten en dan kreeg ik een warm gevoel van de adrenaline en endorfine. Bij het bridgen denk ik: wat zal er gebeuren? Wat kan ik maken? Dat moment geeft een enorm gelukkig gevoel. Ik mis dat nu enorm. Ik vind het eigenlijk het allerbeste moment van de hele avond.’

Wat ze voor haarzelf ook heel belangrijk vindt, is de mogelijkheid om na elke ronde een paar woordjes te wisselen. Moest ze het wel zo spelen? Had het anders gemoeten? ‘Via het internet heb je die mogelijkheid helaas niet. En dat mis ik ook.’

Nog eventjes op de tanden bijten

‘Ik zou tegen andere mensen die het bridgen op de club missen willen zeggen dat ze moeten volhouden. Internet is een noodoplossing, maar alles is beter dan niks doen. We moeten nog eventjes op de tanden bijten en volhouden. En als de mogelijkheid weer komt om te kunnen bridgen in de zaal dan moet ook echt iedereen er weer zijn. Ik zou niet durven voorspellen wanneer wij weer kunnen spelen want we krijgen zoveel verschillenden berichten.’ Ilona noemt de lockdown en de avondklok en ze vraagt zich af wanneer zij aan de beurt komt voor vaccinatie. Ze ziet er nog geen lijn in. ‘Niemand kan voorspellen wanneer wij weer naar de club mogen gaan en dat is een beetje deprimerend. Ik heb veel berichten al honderd keer gezien en die maken mij heel erg ongelukkig. Een beetje proberen de mensen op te vrolijken, dat zou beter zijn. Vanaf corona lees ik alleen maar negatief nieuws in de krant. Dat begrijp ik niet zo goed, de mensen hebben het al zo zwaar. Wij mogen een heleboel dingen niet doen. Wij mogen niet reizen, wij mogen niet naar een restaurant. En er is alleen maar van die stress. Ik vind dat verschrikkelijk. Iedereen zit een beetje vast.’

Vrijer spelen op StepBridge

Ilona speelt nu StepBridge, maar als straks alles weer mag dan gaat ze zeker weer naar de club. Ze vindt StepBridge leuk en noemt als grote voordelen dat je het kan doen wanneer en zolang je maar wilt. Er is volgens haar ook nog een bijkomend voordeel: ‘ik ben nog maar een beginneling en als ik slecht speel dan weet niemand dat. Bijvoorbeeld als ik in de club voorlaatste ben.’ Overigens vindt ze StepBridge een heel goed alternatief in de coronatijd en zal ze er ook zeker mee doorgaan omdat ze bij StepBridge vrijer kan spelen en gemakkelijker meer ervaring op kan doen.

Om nooit te vergeten

‘In de afgelopen drie à vier jaar zijn er ook wel momenten die ik niet meer vergeet. Ik heb ooit een diploma gehaald op de universiteit en als ik slecht speel dan twijfel ik of dat wel waar was. Dan haal ik mijn diploma uit de kast en kijk ik ernaar zodat ik zie dat ik het echt heb gehaald. Ik denk dan: het kan toch niet dat ik in bridge niet kan waarmaken wat ik eigenlijk zou moeten kunnen. Ik kijk ook altijd achteraf op StepBridge wat ik had moeten bieden en wat ik fout heb gedaan. Dan denk ik: hoe kan dat, waarom heb ik dat gedaan, waarom durfde ik niet? Die momenten vind ik heel erg en die vergeet ik niet. Maar twee weken geleden werd ik achtste van de 32. Dat heeft mij helemaal opgevrolijkt en dan zeg ik ‘ja, ik ga door’ want ik kan toch achtste  zijn.’

Sport

Iedereen moet van Ilona weten dat het ook een beetje om de gezelligheid gaat. Ze noemt het ook een gezelligheidssport. Met de nadruk op sport. ‘Een tijdje terug won die Nederlandse jongen dat schaaktoernooi. Dat noemen ze sport. Ieder weekend lees ik op Teletekst de sportuitslagen en daar staat schaken bij. Waarom staat bridge er niet als sport? (bridge staat op pag. 620 van Teletekst, red.) Ik vind het even moeilijk als schaken. Iemand zou dat eens aan moeten kaarten. Bridge is ook heel moeilijk. In schaken ben je alleen maar afhankelijk van je tegenstander. Maar in bridge ben je ook nog afhankelijk van je eigen partner en je twee tegenstanders. Als iemand denkt schaken is een sport en bridgen is een spelletje, dan zeg ik doe het maar eens, dan kom je er wel achter. Bridge is minstens even moeilijk als schaken en je moet er ook nog aanleg voor hebben.’

Wie is Ilona Venema?

Geboren in Boedapest, Hongarije, in september 1943. Hongaars tophandbalster die via het handbal in Nederland terecht komt. Weduwe van de toenmalige arts van de Nederlandse Handbal Bond, Dr. Jan F. Venema. Hij overleed in 1998 aan de gevolgen van een tragisch fietsongeval. Het stel kreeg twee kinderen. Ilona was ook nog bondscoach van de Nederlandse handbaldames en trainde enkele eredivisieteams.